Archiwum kategorii: Aktualności

Ważna uchwała Sądu Najwyższego – odszkodowanie za dyskryminację przy zwolnieniu z pracy nie jest zależne od wniesienia odwołania od wypowiedzenia

Zdarzyło się komuś z Państwa, albo Państwa znajomych zwolnienie z pracy, co do którego przypuszczaliście, że było z tego powodu, że jesteście/staliście się niepełnosprawni?

Otrzymaliście wypowiedzenie z pracy, albo rozwiązano umowę bez wypowiedzenia, a Państwo/znajomi nawet nie byli w stanie się odwołać? Czuliście się bezsilni. Słabi. Termin upłynął, a odwołanie nie zostało wysłane?  Po jakimś czasie tłucze się myśl, ze „nie powinno się było tej sprawy tak zostawić”?

Całkiem niedawno, bo 28 września 2016 r. zapadła ważna uchwała Sądu Najwyższego:
I.
Wniesienie przez pracownika odwołania od wypowiedzenia (wystąpienie z roszczeniami z tytułu naruszającego prawo wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 KP) nie jest warunkiem zasądzenia na jego rzecz odszkodowania z art. 18(3d) KP z tytułu dyskryminującej przyczyny wypowiedzenia lub dyskryminującej przyczyny wyboru pracownika do zwolnienia z pracy.
II.
Pracownik ma siedem dni na wniesienie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, a w przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia – 14 dni. Jeżeli jednak uważa, że przyczyna wypowiedzenia lub rozwiązania z nim umowy o pracę albo kryterium doboru do zwolnienia zastosowane przez pracodawcę było dyskryminujące, to – nawet jeżeli nie wniósł odwołania od wypowiedzenia albo rozwiązania umowymoże wystąpić z powództwem o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania. Może to zrobić aż do upływu okresu przedawnienia roszczeń dyskryminacyjnych, a nie tylko w ramach siedmio- albo 14-dniowego terminu. Wniesienie odwołania od wypowiedzenia albo rozwiązania umowy nie jest bowiem warunkiem koniecznym zasądzenia na rzecz pracownika takiego odszkodowania.

O co chodzi?

Chodzi o to, że że zgodnie z obowiązującym kodeksem pracy pracownicy powinni być równo traktowani* w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Jeżeli uznamy, że zwolnienie zostało spowodowane jedną z powyższych przyczyn, to możemy się odwołać, możemy wnosić m.in. o przywrócenie do pracy. A jeden z przepisów przewiduje dodatkowo możliwość dochodzenia odszkodowania**.

I tu pojawiał się problem, bo sądy miały różną praktykę. Jedne – wymagały, aby zwolniony pracownik, który chce dochodzić odszkodowania, występował z odwołaniem i tylko wtedy dopuszczały możliwość procedowania nad ewentualnym odszkodowaniem, inne – pozwalały dochodzić odszkodowania bez względu na to, czy pracownik odwołał się od wypowiedzenia, czy też nie.

A o co w tym chodzi, tak „po ludzku”?

Chodzi o to, że czasem, z różnych względów, nie mamy siły napisać odwołania, nie mamy siły toczyć boju,  Wzdraga nas na samą myśl. I termin do złożenia odwołania mija. Czasem rozchorujemy się na tyle, że nawet nie dajemy rady szukać kogoś, kto by za nas takie odwołanie napisał. A jak nawet się za to weźmiemy, to – ups – przeoczyliśmy termin. A jak napisaliśmy odwołanie, to w ogóle nie poruszyliśmy w nim problemu dyskryminacji, albo nie wnieśliśmy o odszkodowanie.

Taka sytuacja wpłynęła przed Sąd Najwyższy.

Zwolniona pracownica odwołała się od wypowiedzenia. W swoim odwołaniu podważała przyczyny, które wskazano w wypowiedzeniu uowy o pracę. Jej argument nie znalazły jednak poparcia w oczach sądu. Odwołanie oddalono. Sprawa została zakończona prawomocnie.

I w takiej sytuacji, po przetoczeniu się całej, długiej batalii – pracownica zauważyła, że nie podniosła jeszcze jednego argumentu – naruszenia zasady równego traktowania> W tym przypadku – dyskryminacji ze względu na wiek. I wystąpiła z nowym powództwem, tym razem – o odszkodowanie  z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne i oddalił. Sąd Okręgowy uznał powództwo za niezasadne (choć z innych przyczyn, niż te, które wskazał Rejonowy) i powództwo oddalił. I tak sprawa dotarła aż do Sądu Najwyższego.

Sprawa okazała się na tyle istotna i skomplikowana, że analizujący sprawę skład sędziowski wystąpił do poszerzonego składu Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego. Mianowicie: „Czy koniecznym warunkiem zasądzenia na rzecz pracownika odszkodowania z art. 18[3d] k.p. z tytułu dyskryminującej przyczyny wypowiedzenia (dyskryminującej przyczyny wyboru pracownika do zwolnienia) jest wcześniejsze wniesienie przez pracownika odwołania od wypowiedzenia (wystąpienie z roszczeniami z tytułu naruszającego prawo wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 k.p.)?”

Poszerzony skład Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 września 2016 r. w sprawie oznaczonej sygn. III PZP 3/16 stwierdził jednoznacznie, że wniesienie przez pracownika odwołania od wypowiedzenia (wystąpienie z roszczeniami z tytułu naruszającego prawo wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 KP) nie jest warunkiem zasądzenia na jego rzecz odszkodowania z art. 18(3d) KP z tytułu dyskryminującej przyczyny wypowiedzenia lub dyskryminującej przyczyny wyboru pracownika do zwolnienia z pracy.

 

Legenda:

*
Art. 18[3a] kodeksu pracy
§ 1. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.
§ 2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1.
§ 3. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.
§ 4. Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.
§ 5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:
1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady;
2) niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie).
§ 6. Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).
§ 7. Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a także podjęcie przez niego działań przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.
Art. 18[3b] kodeksu pracy
§ 1. Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem § 2-4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18[3a] § 1, którego skutkiem jest w szczególności:
1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,
3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe
– chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.
§ 2. Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania, proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, polegające na:
1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi;
2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników bez powoływania się na inną przyczynę lub inne przyczyny wymienione w art. 183a § 1;
3) stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność;
4) stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek.
§ 3. Nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1, przez zmniejszenie na korzyść takich pracowników faktycznych nierówności, w zakresie określonym w tym przepisie.
§ 4. Nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.
Art. 18[3d], kodeksu pracy Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

**
Art. 45 § 1. kodeksu pracy: W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
§ 2. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
§ 3. Przepisu § 2 nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.

Całość tekstu postanowienia o przekazaniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez poszerzony skład SN, dostępne jest TU: http://www.sn.pl/sprawy/SiteAssets/Lists/Zagadnienia_prawne/EditForm/I-PK-0083_15_postanowienie.pdf

Informacja o sprawie sądowej na stronie Sądu Najwyższego dostępna jest TU: http://www.sn.pl/sprawy/SitePages/e-Sprawa.aspx?ItemID=1782&ListName=esprawa2016&Search=III%20PZP%203/16

Publikacje uchwały:  MoPr 2016 nr 11, str. 562, Biul. SN 2016 nr 9, Legalis Numer 1507250

Reklamy

Jak odliczyć koszty opieki nad osobą niepełnosprawną – ulga rehabilitacyjna w PIT 36 i PIT 37

Wydatki poniesione na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby, uniemożliwiającej poruszanie się, a także usługi opiekuńcze, świadczone dla osób niepełnosprawnych, zaliczonych do I grupy inwalidztwa*, mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym.

Odliczenie to nie jest limitowane. Odlicza się w całości kwotę faktycznie poniesionego wydatku.

Ale uwaga: warunkiem odliczenia jest jednak odpowiednia wysokość rocznych dochodów. Nie mogą przekroczyć 9 120 zł. Roczny dochód 9 120 zł, a jeśli wyższy, to już nie odliczymy? – żart? Niestety nie. Tak wygląda rzeczywistość tzw. wsparcia dla niepełnosprawnych.

Faktem jest jednak, że jeśli zatrudniamy osobę np na umowę zlecenie i mamy możliwość udowodnienia ponoszonych kosztów, to wpływają one na wysokość dochodu i – zwłaszcza przy trudnościach w uzyskaniu dobrze płatnego zatrudnienia – wiele osób niepełnosprawnych ta ulga obejmie.

Dokumentem potwierdzającym dokonanie wydatku jest każdy dokument stwierdzający wysokość poniesionego wydatku.

*Osoby zaliczone do I grupy inwalidztwa to znaczy osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a)   całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo
b)   znaczny stopień niepełnosprawności.

Więcej informacji na temat ulg i możliwych odliczeń możecie znaleźć tu: Ulgi dla niepełnosprawnych – PIT 2016 – w PIT 36 i PIT 37 za 2015 rok

Podstawa prawna: art. 26 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 7a pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga rehabilitacyjna – opłacenie przewodników osób niepełnosprawnych

Ulga rehabilitacyjna obejmuje m.in. wydatki na opłacenie przewodników osób niepełnosprawnych.

Jest o ulga zaliczana do tzw. wydatków limitowanych, tj. takich, które nie mogą przekroczyć określonej kwoty. Obok wydatków na opłacenie przewodników dla osób niewidomych i z niepełnosprawnością narządu ruchu zalicza się do tej grupy także utrzymanie psa asystującego czy wydatki na samochód.

W przypadku ulgi rehabilitacyjnej dot. wydatków na opłacenie przewodników osób niepełnosprawnych odliczeniu od dochodów podlegają wydatki na:

  1. opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa

oraz

  1. opłacenie przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa.

W każdym z tych przypadków kwota odliczenia tych wydatków nie może przekroczyć w roku podatkowym kwoty 2 280 zł.

Jako I grupę inwalidztwa – należy rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo
b) znaczny stopień niepełnosprawności;

Jako II grupę inwalidztwa – należy rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy albo
b) umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Podstawą do odliczenia są art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulgi dla niepełnosprawnych – PIT 2016 – w PIT 36 i PIT 37 za 2015 rok

Co roku dostaję pytania czy – a jeśli tak, to jakie – koszty, związane z naszą niepełnosprawnością zostaną przez Urząd Skarbowy uwzględnione i zmniejszą należny podatek dochodowy? Bo, jak pamiętamy, kwota wolna od podatku jest masakrycznie niska i nawet z najniższej możliwej renty z tytułu niezdolności do pracy zostaje nam zabierana zaliczka na podatek dochodowy. Trochę tak, jakbyśmy jedno z wypłaconych w danym roku świadczeń rentowych musieli prawie w całości zwrócić.

Zbieranie dowodów poniesienia poszczególnych wydatków i uwzględnienie ich w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT 37 i PIT 36) pomoże nam w wyliczeniu i udowodnieniu kwot, które z poszczególnych tytułów można odliczyć od dochodu, co może skutkować zwróceniem nam wyżej wspomnianych zaliczek na podatek dochodowy.

Możliwe do odliczenia wydatki zostały pogrupowane tematycznie, ale przyjmuje się i często stosuje dla nich jedną wspólną nazwę: ULGA REHABILITACYJNA.

W ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć od naszego dochodu (wypłacana renta plus ew. przychody z zatrudnienia)  wydatki ponoszone na cele rehabilitacyjne i związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Warunkiem jest jednak, że roczne dochody niepełnosprawnego nie przekraczają 9 120 zł.

Prawo do takiego odliczenia mają bądź bezpośrednio osoby niepełnosprawne, bądź ci, na których utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Istnieją dwa rodzaje odliczeń: limitowane i nielimitowane.

Wydatki nielimitowane (oznaczę je dalej: WN) podlegają odliczeniu w całości. To znaczy, że nie ma granicy wydatków. Można je odliczyć w takiej wysokości, ale zawsze tyle – na ile mamy na to dowody (np. rachunki, faktury). Do wydatków nielimitowanych zalicza się między innymi koszty związane z przystosowaniem mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej, odpłatną rehabilitację (na przykład sanatorium) czy opiekę pielęgniarską w domu nad niepełnosprawnym.

Wydatki limitowane (oznaczę je dalej: WL) nie mogą przekroczyć określonej kwoty. Zalicza się do nich wydatki na opłacenie przewodników dla osób niewidomych i z niepełnosprawnością narządu ruchu, utrzymanie psa asystującego czy wydatki na samochód. Każdy z tych wydatków nie może przekroczyć w roku podatkowym kwoty 2 280 zł.

Specyficznym rodzajem ulgi rehabilitacyjnej jest ulga na leki. Nie zalicza się jej ani do wydatków limitowanych, ani nielimitowanych. W tym wypadku odlicza się różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami na leki w danym miesiącu, a kwotą 100 zł. Wydatek musi być udowodniony fakturą i może dotyczyć tylko tych leków, co do których lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna je stosować (stale lub czasowo).

W ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć następujące wydatki:

  1. opłacenie przewodników osób niepełnosprawnych (WL)

  2. wydatki na utrzymanie psa asystującego (WL)

  3. wydatki na zakup leków j..w.

  4. wydatki związane z utrzymaniem samochodu osobowego używanego na potrzeby osób niepełnosprawnych (WL)

  5. odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego (WN)

  6. odpłatny przewóz na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne (WN)

  7. kolonie i obozy (WN)

  8. opieka pielęgniarska i usługi opiekuńcze (WN)

  9. zakup i naprawa sprzętu i urządzeń technicznych (WN)

Podstawa prawna: art. 26 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 7a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

ZUS Rw-73 czyli oświadczenie o osiąganiu przychodu

Dawno temu opublikowałam na blogu link do formularza ZUS o oświadczeniu o osiąganiu przychodu, które co roku mamy przesłać do ZUS.

Dlaczego jest on istotny, zasady i terminy wskazałam we wpisie:  Zaczynamy pracę na rencie – zasady i terminy zgłoszeń do ZUS.

Od tamtego czasu formularz oświadczenia o osiąganiu przychodu uległ jednak zmianie. Dlatego – zamiast edytować historyczne wpisy tutaj podaję link do aktualnego formularza ZUS Rw-73.

To ostatnie dni na jego wysłanie.

Warto wiedzieć, że zawiadomienie ZUS nie musi zostać dokonane na formularzu ZUS Rw-73, może być sporządzone na zwykłej kartce papieru – bez rubryczek i pouczeń. MUSI jednak zawierać WSZYSTKIE te treści, które są wymienione w tym formularzu.

Od 1 marca 2016 roku zmieniają się limity przychodu i kwoty maksymalnego zmniejszenia rent i emerytur

Od 1 marca 2016 roku wzrosną kwoty dopuszczalnego przychodu, od którego zależy zmniejszenie lub zawieszenie wypłacanego świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń społecznych.

O zasadach regulujących zawieszenie wypłaty renty z ZUS lub zmniejszenie wypłacanej kwoty pisałam już wcześniej. Informacje na ten temat można znaleźć m.in. tu:
Zawieszenie renty i limity przychodów
Przychód, czy dochód – co decyduje o zmniejszeniu lub zawieszeniu renty, wypłacanej przez ZUS?

Dziś po prostu podam nowe kwoty:)

Kwoty równe 70% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (czyli powodujące zmniejszenie wypłacanej renty/emerytury o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o wyznaczoną kwotę maksymalnego możliwego zmniejszenia):

od 1 marca 2016 r. –  2846,90 zł (od 1 grudnia 2015 r. – było to 2726,80 zł)

Kwoty równe 130% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (czyli powodujące zawieszenie wypłaty renty/emerytury, ale – UWAGA – nie utratę prawa do renty/emerytury):

 

od 1 marca 2016 r. – 5287,10 zł (od 1 grudnia 2015 r. było to 5064,00 zł)

 

Wspomniane wyżej kwoty maksymalnego zmniejszenia (tj. gdy przychód osiągany przez nas przekroczy 70% przeciętnego wynagrodzenia, ale nie będzie wyższy niż 130% przeciętnego wynagrodzenia – emerytura, renta z tytułu niezdolności do pracy oraz renta rodzinna dla jednej osoby ulegną zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie więcej jednak niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia)

od 1 marca 2016 r.:
563,05 zł – emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
422,32 zł – renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
478,62 zł – renta rodzinna dla jednej osoby.

Czyli o taką kwotę może zostać maksymalnie zmniejszona wypłacana emerytura/renta/renta rodzinna – odpowiednio o od 563,05 zł do 478,62 zł – jeżeli przychód z innych źródeł przekroczy 2846,90 zł, lecz nie będzie wyższy niż 5287,10 zł.

Raz jeszcze przypominam, że zawieszeniu ulegają emerytury i renty świadczeniobiorców, którzy osiągnęli przychód przekraczający 130% przeciętnego wynagrodzenia, czyli – od 1 marca 2016 r. 5287,10 zł na miesiąc.

Przy sprawdzaniu rocznym, przydatne są ogłaszane tzw. graniczne kwoty przychodu

W minionym już 2015 roku, graniczne kwoty przychodu dla 2015 r. wynoszą odpowiednio:

32 911,10 zł – suma kwot przychodu odpowiadających 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2015 r.,
61 119,90 zł – suma kwot przychodu odpowiadających 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2015 r.

PS

Być może wkrótce skończę wpis o uldze rehabilitacyjnej, to może jeszcze ktoś skorzysta.

I to by było dziś na tyle.

Powodzenia przy wypełnianiu PITów i jak najwyższych dochodów:) (nie mylić z przychodami…)

Czy PFRON ma obowiązek skontrolować beneficjenta przed decyzją o wypłacie refundacji?

PFRONKtoś z Państwa prowadzi działalność gospodarczą i korzysta z systemu SODiR?

Dla niekorzystających wyjaśnienie: jest to powiązany z tzw. „systemem wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych” elektroniczny system przesyłania do PFRON wniosków o refundację kosztów zatrudnienia (dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne) i refundację obowiązkowych składek na ubezpieczenie rentowe i emerytalne (dla niepełnosprawnych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą). Skrót rozwija się w nazwę : System Obsługi Dofinansowania i Refundacji.

O tym jakie koszty mogą być zwrócone ze środków PFRON i na jakich  zasadach pisałam m.in. tutaj:

Zatrudnić osobę niepełnosprawną i otrzymać zwrot kosztów pracy.
Jak wyliczyć możliwy zwrot kosztów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej?
Pełnoprawna niepełnosprawność – czyli o wsparciu naszej (osób niepełnosprawnych) pracy raz jeszcze.

Wracając do meritum. Wniosek o refundację oznaczonych kosztów można składać najpóźniej do końca miesiąca, następującego po miesiącu w którym koszty poniesiono, a wymogiem dodatkowym jest poniesienie tych kosztów w ustawowym terminie. Czyli np. w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne opłacanych przez przedsiębiorcę – do 10 dnia miesiąca (jeśli płaci tylko za siebie) i do 15 dnia miesiąca (gdy zatrudnia jeszcze kogoś, za kogo także opłaca składki). Tyle wynika z treści przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej  

Po zarejestrowaniu wniosku i jego weryfikacji następuje wypłata refundacji.

Jakiś czas temu trafiłam na interpelację poselską, dotyczącą właśnie procesu weryfikacji wniosku i odpowiedzialności.

Sprawa dotyczyła nakazania zwrotu wypłacanej przez kilka lat refundacji składek. Przypominam: refundacja składek przysługuje beneficjentowi wyłącznie wtedy, gdy składki opłacił w terminie.
Po przeprowadzeniu kontroli wniosku i należności ewentualnej refundacji zapada decyzja o wypłacie.

W omawianym przypadku – wymaganej przepisami kontroli zabrakło, a za brak tej kontroli do odpowiedzialności finansowej i zwrotu wypłaconych refundacji został pociągnięty nie – zobowiązany do przeprowadzenia kontroli, lecz ten, który tej kontroli podlega z mocy ustawy, tj beneficjent.

Przedsiębiorca ten zwrócił się o pomoc do reprezentującego go Parlammentarzysty, a ten wystąpił z następującą interpelacją :

„Interpelacja do Ministra Pracy i Polityki Społecznej ws. nieprawidłowości w refundacji składek na ubezpieczenie społeczne ze środków PFRON

Szanowny Panie Ministrze,

chciałbym w niniejszej interpelacji zwrócić Pana uwagę na nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu refundacji składek na ubezpieczenie społeczne dla osób niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), a w szczególności na związane z tym negatywne konsekwencje dla osób niepełnosprawnych.

Problem przedstawię na przykładzie petenta mojego biura poselskiego. Zainteresowany prowadzi działalność gospodarczą, i jako osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności, wystąpił do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o refundację składek na ubezpieczenie społeczne. Od 2010 r. Zainteresowany otrzymywał refundację składek, jednakże, nie posiadał wiedzy
o konieczności terminowego ich opłacania na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co skutkowało opóźnieniami w ich uiszczaniu, przy czym najdłuższym okresem opóźnienia był okres 3 dni.

Nieterminowe opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne stało się podstawą
do wszczęcia postępowania o zwrot otrzymanych środków z PFRON. Wysokość żądanego zwrotu przekracza kwotę 6.000 zł bez odsetek, których doliczenie za okres od 2010 r. do dnia zapłaty, spowoduje, że ostateczna kwota żądanego zwrotu znacznie wzrośnie.

Jak podkreśla zainteresowany, od 2010 r. PFRON nie dostrzegł jakichkolwiek nieprawidłowości w refundacji składek. Pierwszą informacją jaką otrzymał zainteresowany, było zawiadomienie o wszczęciu procedury zwrotu.

W mojej ocenie, przedstawiony stan faktyczny wskazuje na nieprawidłowości
w funkcjonowaniu procedury refundacji składek na ubezpieczenie społeczne ze środków PFRON.  Należy zauważyć, że przedmiotowe świadczenie ze środków Funduszu ma charakter świadczenia refundacyjnego i jest wypłacane „z dołu”, czyli po terminowym opłaceniu składki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez osobę niepełnosprawną. Powyższy tryb wypłaty refundacji, wskazuje na konieczność kontroli zasadności przekazania danej kwoty refundacji, poprzez sprawdzenie, czy w danym miesiącu składka na ubezpieczenie społeczne została uiszczona zgodnie z postanowienia ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości świadczenie nie powinno zostać wypłacone.

Procedurę przyznawania środków w ramach refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych wskazuje Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Zgodnie z art. 25a, osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa Funduszowi wniosek o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za dany miesiąc. Fundusz, w terminie 14 dni od dnia otrzymania kompletnego
i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę refundacji składek, przekazuje na rachunek bankowy wnioskodawcy kwotę refundacji. Przywołany przepis w ustępie 6. stanowi również,
że  jeżeli wnioskodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 zł, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję
o wstrzymaniu refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do czasu uregulowania zaległości przez wnioskodawcę.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro osoba niepełnosprawna składa co miesiąc wniosek o refundację składek na ubezpieczenie społeczne, to co miesiąc wniosek podlega weryfikacji. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości- do których niewątpliwie należy zaliczyć nieterminowe opłacenie składki, o której refundację wystąpiono- środki nie powinny zostać wypłacone. Jeżeli natomiast doszło do wypłaty refundacji to jest
to świadczenie nienależne, stanowiące zaległość w zobowiązaniach na rzecz Funduszu,
i w przypadku, gdy przekracza kwotę 100 zł,  Prezes Zarządu Funduszu powinien wydać decyzję o wstrzymaniu refundacji składek.

Gdyby w przedstawionym stanie faktycznym doszło do właściwego zastosowania powyższej procedury to sytuacja nienależnie wypłacanej refundacji przez okres kilku lat nie miałaby miejsca, bowiem fakt nienależnego świadczenia zostałby zauważony podczas weryfikacji kolejnego wniosku, zaś procedura wypłacania dalszych refundacji wstrzymana.

W przedstawionej sprawie, de facto naruszenia prawa dopuścił się PFRON poprzez  wypłatę świadczenia w przypadku, gdy nie zostały spełnione warunki formalne  do otrzymania refundacji (terminowe opłacenie składki), a nie osoba niepełnosprawna.

Przerzucenie ciężaru odpowiedzialności za otrzymaną refundacje na osobę niepełnosprawną stoi w sprzeczności z ideą wsparcia i pomocy dla tej grupy społecznej.

Chciałbym zaznaczyć, że to na organie spoczywa obowiązek przestrzegania procedury przyznawania refundacji i kontroli wydatkowanych środków. Kontrola, w szczególności powinna mieć charakter uprzedni, a nie następczy, czyli już po przekazaniu środków  i to po wielu latach od ich wypłacenia. Beneficjent refundacji krzywdzony jest działaniem PFRON, który wszczyna procedury zwrotu nienależnie otrzymanego świadczenia po kilku latach
od zaistnienia zdarzenia uzasadniającego zwrot. Takie działanie organu potęguje niekorzystną sytuację osoby niepełnosprawnej, bowiem prowadzi do naliczania odsetek. Wobec powyższego, trudno ustrzec się przed zarzutem, że PFRON celowo wyczekuje na narastające odsetki, będące łatwym zyskiem, który może wspomóc niski budżet. Niestety zysk osiągany jest kosztem osoby niepełnosprawnej i przeczy istocie oraz  założeniom funkcjonowania funduszu.

Ponieważ przedstawiony problem nie ma charakteru incydentalnego, lecz dotyka wielu osób -zgodnie z danymi, które otrzymałem od Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych,  problem bezpośrednio dotyczy kilkuset osób, a może zaistnieć wobec kilkudziesięciu tysięcy beneficjentów Funduszu- uważam za niezbędne, podjęcie przez Pana niezwłocznych działań mających na celu jego rozwiązanie.

W mojej ocenie, tylko mechanizmy kontrolne są w stanie wyeliminować problem nienależnie przekazanych refundacji, i wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, nie będą stanowić przeszkody w dostępie do świadczenia, lecz zapewnią ochronę beneficjentów Funduszu przed dotkliwymi konsekwencjami ich zwrotu. Nie mogę się również zgodzić z twierdzeniem, że comiesięczne badanie prawidłowości opłacenia składek przez beneficjenta w znaczący sposób wydłuży czas oczekiwania na refundację. W dobie zinformatyzowanych baz danych, każdorazowa weryfikacja terminowości w opłacaniu składek nie stanowi bariery, co więcej, zoptymalizuje działania PFRON eliminując dochodzenie zwrotów nienależnie wypłaconych świadczeń.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania

Pyt.1. Czy PFRON dopuścił się naruszenia prawa poprzez niezastosowanie bądź niewłaściwe zastosowanie art. 25a Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), skutkujące przekazaniem środków Funduszu, mimo nie spełnienia przesłanek do ich wypłaty?
Pyt. 2. Czy zamierza Pan podjąć działania zmierzające do wprowadzenia odpowiednich mechanizmów kontroli zasadności przekazywania środków, w ramach refundacji składek na ubezpieczenie społeczne dla osób niepełnosprawnych prowadzących działalność gospodarczą, polegających na każdorazowej weryfikacji terminowości opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne?
Marcin Witko
Poseł na Sejm RP”

Jaka była odpowiedź? Oto jej treść:

„ODPOWIEDŹ NA INTERPELACJE

sekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 21724

Szanowna Pani Marszałek! Odpowiadając na interpelację pana posła Marcina Witko z dnia 9 października 2013 r. (znak: SPS-023-21724) w sprawie zobowiązywania beneficjentów pomocy w formie refundacji kosztów składek na ubezpieczenia społeczne, uprzejmie wyjaśniam, że taki obowiązek, w przypadku pomocy przyznanej niezgodnie z prawem lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, statuują zarówno przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego. Konieczność zwrotu środków jest niezależna od tego, kto naruszył przepisy dotyczące przyznania pomocy publicznej: beneficjent pomocy publicznej czy organ udzielający tej pomocy.

Podkreślenia wymaga, że pomoc udzielana przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w formie refundacji kosztów składek poniesionych przez niepełnosprawnych przedsiębiorców na ubezpieczenia społeczne jest przyznawana automatycznie w oparciu o oświadczenia pracodawcy w zakresie terminowego regulowania składek na ubezpieczenie społeczne. Jest to wyrazem zaufania organów państwa do obywatela i, jak pokazuje praktyka, ten system zdaje egzamin. W 2012 r. z tej formy pomocy skorzystało prawie 33 000 niepełnosprawnych przedsiębiorców na łączną kwotę ponad 73 mln zł.

W ciągu ostatnich trzech lat wydano decyzje nakazujące zwrot środków na łączną kwotę 606 896 zł w stosunku do 293 osób. Z uwagi na fakt, że pierwsze decyzje w zakresie zwrotu refundacji podejmowane były dopiero w 2012 r., dane dotyczą faktycznie lat 2012 i 2013. Według stanu na dzień 11 września 2013 r. w 2012 r. w odniesieniu do 69 osób podjęte zostały decyzje nakazujące zwrot refundacji na łączną kwotę 84 561,65 zł. W roku 2013 w odniesieniu do 224 osób podjęte zostały decyzje nakazujące zwrot refundacji na łączną kwotę 522 335,14 zł.

Zdaję sobie sprawę, że jakkolwiek w kontekście ogólnej puli środków przeznaczonych na ten instrument wsparcia kwota środków należnych do zwrotu nie jest duża, to dla mikroprzedsiębiorców korzystających z tej formy wsparcia jest ona bardzo dolegliwa. Z tego powodu zalecę Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wzmocnienie działań mających na celu ustalenie rzeczywistego uprawnienia do uzyskania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne poprzez sprawdzanie danych gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na etapie analizy wniosków o wypłatę pomocy publicznej w tej formie.

Z szacunkiem
Sekretarz stanu
Jarosław Duda
Warszawa, dnia 8 listopada 2013 r.”

Tu znajdziecie Państwo źródło‚, a także treść – interpelacji i odpowiedzi na nią.
Po przeczytaniu obu – zajmie to zaledwie kilka minut – rodzi się pytanie:
czy odpowiadający zadał sobie trud zapoznania się z treścią interpelacji?…

Podpowiedź:

– Odpowiadający nie odpowiedział na żadne z pytań interpelacji, a co więcej – pomylił osobę niepełnosprawną prowadzącą działalność gospodarczą (bohatera interpelacji) z pracodawcą zatrudniającym osoby niepełnosprawne.

Między nami mówiąc potrafię zrozumieć, że weryfikacja daty przelewu wiąże się z prawidłowym funkcjonowaniem systemu połączeń na linii ZUS-PFRON i to może stanowić pewną trudność. Nie można się jednak zgodzić z niezasadnym przerzucaniem odpowiedzialności na stronę ewidentnie słabszą w tym sporze.

Wydaje się więc, że ostatnie zmiany w formularzach Wn-U-G, które wprowadziły dodatkowo rubryki, w których wnioskodawca podaje termin dokonania przelewu i obowiązujący go termin zapłaty są próbą rozwiązania tego problemu:)

No cóż, zawsze to coś, szkoda jednak, ze nowe formularze źle działają w nowszych wersjach systemu Java, ale może i to się kiedyś poprawi..